Coding คือการใช้สมองของเราคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ เพื่อแก้ปัญหาต่างๆ ที่เราเผชิญ เพื่อให้เราทุกคนก้าวข้ามหลุดพ้นจากปัญหา คนทุกคนสามารถใช้หลักการ Coding ได้ โดยไม่ต้องลงทุนซื้ออุปกรณ์ และเครื่องมือใดๆ
ไลฟ์ วาไรตี สัปดาห์นี้ ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย ติดตาม ดร. คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ไปพบความจริงเชิงประจักษ์ของโครงการอัจฉริยะเกษตรประณีต ผ่านกระบวนการ Coding ในโรงเรียนบนดอยช้าง จังหวัดเชียงราย
l กราบเรียนถามท่านรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ถึงความประจักษ์ที่ได้จากโครงการอัจฉริยะเกษตรประณีต ซึ่งปรากฏผลเป็นรูปธรรมจากผลงานของครูและนักเรียนในโรงเรียนต่างๆ
คุณหญิงกัลยา : เป็นความภาคภูมิใจมากที่โครงการนี้ประสบผลสำเร็จ ซึ่งความสำเร็จนี้ช่วยยืนยันให้เห็นว่านักเรียนของเราสามารถคิด วิเคราะห์ และแก้ปัญหาในชีวิตประจำวันได้อย่างน่าพอใจ ตอนเริ่มทำโครงการนี้ เราอยากเห็นเด็กไทยและคนไทยมีวิธีคิด วิเคราะห์ เพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหาชีวิตประจำวันได้ เพราะปัญหาของคนในท้องที่ต่างๆ ก็จะต่างกันไปตามสภาพชุมชน และสภาพสิ่งแวดล้อม สำหรับบนดอยช้าง อำเภอแม่สรวย เชียงรายนี้ ผู้คนประสบปัญหาที่ดินทำกินเพราะอยู่บนภูเขาสูง มีที่ดินทำการเกษตรจำกัด มีแหล่งน้ำจำกัด และยังมีความเปลี่ยนแปลงของสภาพดินฟ้าอากาศในแต่ละฤดูกาล คนบนดอยจะดำรงชีวิตได้ยากลำบากกว่าคนที่อาศัยในเขตพื้นราบเราจึงพยายามช่วยหาทางแก้ปัญหาเหล่านี้ให้ เพื่อให้พี่น้องของเราบนดอยมีชีวิตที่มีความสุขมากขึ้น สะดวกสบายมากขึ้น แต่ต้องไม่ทำลายธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
การเลือกโรงเรียนบ้านดอยช้างให้ทำโครงการนี้ ก็เพราะต้องการพิสูจน์ให้ทุกคนเห็นว่า การเรียนรู้ตามแนว Unplug Coding ที่เน้นการสร้างเสริมกระบวนการคิดวิเคราะห์เพื่อแก้ปัญหาประจำวัน ด้วยการผสมผสานตามหลักวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี เพื่อนำไปสู่นวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน ในคนแต่ละรุ่นแต่ละช่วงชั้น เพื่อให้เขาพร้อมเผชิญการผันผวนของโลกยุคปัจจุบันได้อย่างเหมาะสม เพราะโลกจะผันผวนมากขึ้นไปเรื่อยๆ เราจึงต้องสร้างเด็กของเราให้คิดวิเคราะห์เพื่อแก้ปัญหาให้ได้ เพื่อจะได้สามารถดำเนินชีวิตได้ต่อไปอย่างรู้เท่าทันสถานการณ์โลก เราเน้นการอบรมบ่มเพาะเด็กให้มีกระบวนการคิดแก้ปัญหาอย่างมีตรรกะ มีเหตุมีผลเชิงวิทยาศาสตร์ เชิงคณิตศาสตร์ กล้าลงมือทำโดยคิดก่อน แล้วถ้าทำผิด ก็แก้ไขแล้วทำใหม่ได้ เน้นให้เขาอ่านและเขียนเพื่อให้สื่อสารได้มีประสิทธิภาพ แล้วเราก็พบว่าเด็กนักเรียนของเราสามารถทำได้
แม้เด็กบนดอยช้างจะเป็นชาวไทยภูเขาเป็นชนเผ่าต่างๆ แต่เขาก็สามารถเข้าใจได้ดี สิ่งที่เราเห็นชัดคือโครงการอัจฉริยะเกษตรประณีตทำให้นักเรียนสามารถคิดวิเคราะห์ได้ว่าพืชพันธุ์ต่างๆ รวมถึงสัตว์เลี้ยงเพื่อเป็นอาหารชนิดใดเหมาะสมกับพื้นที่ เพาะปลูกและเลี้ยงแล้วสามารถใช้เป็นอาหารในชีวิตประจำวันได้ แล้วเมื่อได้ผลผลิตจำนวนมากก็สามารถขายและแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มได้ คือทำให้มีอาหารสำหรับกินในชีวิตประจำวันและในครอบครัว และมีรายได้จากการจำหน่ายด้วย
l ผมจำได้ว่าในยุคแรกๆ ที่คุณหญิงพูดเรื่อง Coding นั้น หลายคนในสังคมไทยงง แต่ในปัจจุบันนี้ คนส่วนใหญ่เข้าใจมากขึ้น แม้กระทั่งนักเรียนบนดอยช้างที่ผมได้คุยด้วย ผมถามน้องๆ ว่าจะอธิบายเรื่อง Coding ให้ลุงป้าน้าอา หรือพ่อแม่ที่ไม่ได้เรียนหนังสือเหมือนน้องๆ ให้เข้าใจเรื่องนี้ได้อย่างไร น้องๆ ตอบว่าหนูก็จะอธิบายง่ายๆ ว่า เหมือนการที่เราจะทอดไข่เพื่อกินในแต่ละครั้ง เราต้องคิดว่าจะทอดไข่อะไร ไข่เจียวธรรมดา ไข่เจียวแบบฟูๆ ที่ใส่เนื้อสัตว์ ใส่ผัก แล้วก็ต้องคิดว่าต้องเตรียมอะไรก่อนเป็นลำดับที่ 1, 2, 3 เพื่อให้ไข่ที่ต้องการจะกินออกมาเป็นผลสำเร็จ อธิบายแบบนี้ค่ะ คำตอบเช่นนี้ถือว่าประสบผลสำเร็จในการทำ Coding ใช่ไหมครับ
คุณหญิงกัลยา : เป็นคำตอบที่น่ารักจังเลยค่ะ ฟังแล้วดีใจที่ลูกๆ หลานๆ เข้าใจดี เหมือนอย่างที่คุณเฉลิมชัยบอกนะคะ ในยุคแรกๆ คนได้ยินคำว่า Coding ก็จะงงๆ คิดว่าต้องใช้เครื่อง
คอมพิวเตอร์ ต้องคำนวณด้วยเครื่องคิดเลขต้องเป็นวิทยาศาสตร์ที่เข้าใจยาก แต่อันที่จริงแล้ว Coding ที่เราตั้งใจทำคือการฝึกฝนกระบวนการคิดวิเคราะห์ โดยไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องไม้เครื่องมือใดๆ เลย เราใช้สมองของเราก่อนเป็นอันดับแรกต้องขอบคุณน้องนักเรียนที่คุยกับคุณเฉลิมชัยขอชมเชยว่าน้องสามารถอธิบาย Coding ได้ตรงประเด็นมาก ขอบอกว่าคนทุกวัย ทุกเพศ ทุกอาชีพสามารถใช้ Coding เพื่อแก้ปัญหาในชีวิตประจำวันได้ เช่น เกษตรกรก็ใช้ Coding สำหรับเกษตรกรแม่บ้านก็ใช้ Coding สำหรับแม่บ้าน พนักงานก็ใช้ Coding สำหรับพนักงาน กลับมาพูดถึงนักเรียนบนดอยช้าง เขาสามารถทำการเกษตรได้แม้กระทั่งในช่วงที่เขายังเป็นนักเรียน ปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ได้อย่างเหมาะสม แล้วยังมีตัวอย่างนักเรียนที่ดอยช้างซึ่งร่วมกับคุณครูเปิดร้านขายกาแฟ โกโก้น้ำผลไม้ ซึ่งเป็นผลผลิตของดอยช้าง
นี่คือการทำงานจริงในขณะที่เขายังเป็นนักเรียน เขาได้ช่วยกันคิดว่าจะผลิตอะไรเพื่อขาย ช่วยกันทำงาน ช่วยกันแก้ปัญหา ช่วยกันรักษาทรัพยากรของท้องถิ่นไว้เราทุกคนทราบดีว่าดอยช้างมีกาแฟรสชาติดี นักเรียนก็เรียนรู้เรื่องนี้ แล้วนำกาแฟพันธุ์ดีในชุมชนมาแปรรูปเป็นสินค้า และมีสิ่งที่น่ารักอีกอย่างที่เห็นได้จากการทำงานของนักเรียนบนดอยช้างคือ เขาแก้ปัญหามีที่ดินจำกัดด้วยการทำแปลงปลูกผักแบบขั้นบันได โดยศึกษาว่าผักแต่ละชนิดที่ปลูกนั้นต้องการดินแบบไหน ใช้ปุ๋ยหมักชนิดใด แล้วเขาก็ปลูกผักต่างๆ บนที่ดินที่มีเพียงน้อยนิด แต่ได้ผลดีมาก ได้ทั้งผักสำหรับรับประทาน และได้ทั้งสวนไม้ประดับไปพร้อมๆ กัน และยังป้องกันปัญหาหน้าดินถูกฝนชะล้างได้อีกด้วย ที่สำคัญคือในหนึ่งสัปดาห์นั้น เขามีผักสำหรับกินและขายได้ตลอด นี่คือการใช้ Coding เข้ามาแก้ปัญหา ประเทศไทยของเรานั้นคนส่วนใหญ่ยังถือว่าเป็นเกษตรกร เรามีรากฐานมาจากการเกษตร เรามีดิน มีน้ำ เราจึงต้องรักษาทรัพยากรสำคัญนี้ไว้ เพื่อให้บ้านเมืองของเราอุดมสมบูรณ์ต่อไป ประเทศของเราเป็นอู่ข้าว อู่น้ำเป็นครัวของโลก เราเป็นผู้ผลิตอาหารเลี้ยงชาวโลกมานานแสนนานแล้ว เราต้องรักษาความอุดมสมบูรณ์ของแผ่นดินของเราไว้
l การมาเยี่ยมชมโครงการในครั้งนี้คุณหญิงได้เห็นผลผลิตต่างๆ ของนักเรียนอันเนื่องมาจากโครงการอัจฉริยะเกษตรประณีต คุณหญิงจะขยายผลอย่างไรต่อไปในอนาคตครับ
คุณหญิงกัลยา : การที่เราได้เห็นเชิงประจักษ์ว่านักเรียนที่เข้าร่วมโครงการสามารถสร้างสรรค์งานได้อย่างน่าภาคภูมิใจ ทำให้เรามีกำลังใจ และตั้งใจว่าจะขยายโครงการนี้ให้ครอบคลุมทั่วประเทศ เพราะอันที่จริงมีโรงเรียนอีกหลายร้อยแห่งต้องการเข้าร่วมโครงการนี้ แต่เราก็จำเป็นต้องเลือกโรงเรียนที่ดูแล้วมีความพร้อมก่อนเป็นอันดับแรก เพราะหากรับเข้ามาทุกโรงเรียนแล้วไม่ประสบผลสำเร็จ ก็จะทำให้เกิดความท้อแท้ ตัวอย่างความสำเร็จอีกเรื่องที่เห็นชัดคือ ผลงานของนักเรียนโรงเรียนห้วยสักวิทยาคม เชียงราย ที่ประสบความสำเร็จในโครงการอัจฉริยะเกษตรประณีต เพราะสามารถปลูกข้าว ปลูกผัก เลี้ยงปลาเลี้ยงไก่ไข่ได้เอง แล้วยังทำโครงการร่วมกันบริษัทเอกชนผลิตเครื่องดื่มรสอร่อย คือโกโก้แท้ร้อยเปอร์เซ็นต์ รสชาติดีมาก หอมกลิ่นโกโก้เวลาดื่ม สามารถสร้างรายได้ให้กับโรงเรียนและนักเรียนได้ด้วย
ส่วนบนดอยช้างก็มีผลผลิตเกษตรมากมาย เช่น ชาเลือดมังกร กาแฟสดรสชาติดี ชาดอยวาวีแล้วยังมีไก่กระดูกดำ และไข่ไก่ที่นำไปทำไข่ลวกออนเซน โดยลวกด้วยแหล่งน้ำร้อนธรรมชาติบนดอย แถมยังมีงานประดิษฐ์จำพวกผ้าของชนเผ่า เช่น อาข่า ลีซู จีนยูนนาน เป็นต้น งานผ้าของชนเผ่าเป็นงาน hand made ที่มหัศจรรย์มาก เพราะมีลวดลายตามแบบของแต่ละกลุ่มชน ที่สำคัญคือทุกอย่างทำด้วยมือ ซึ่งถือเป็นศิลปะทางภูมิปัญญาของแต่ละกลุ่มอย่างแท้จริง ผลงานเหล่านี้บ่งบอกถึงเอกลักษณ์ อัตลักษณ์ และความภาคภูมิใจของแต่ละชุมชน แล้วยังแสดงถึงความรักและหวงแหนศิลปะของท้องถิ่นอีกด้วย ผลผลิตจากการทำด้วยมือนี้ เป็นของที่มีความสำคัญมาก เพราะบ่งบอกถึงรากเหง้า ความเป็นมาของแต่ละชุมชนได้อย่างชัดเจน ซึ่งเป็นเรื่องที่หาได้ไม่ง่าย
ในประเทศที่ไม่มีรากเหง้าความเป็นมาที่ยาวนาน แต่ประเทศไทยของเรามีรากเหง้า เราสร้างชาติของเรามาเป็นเวลานับพันปี นี่คือความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ของบ้านเมืองของเรา เรามีในสิ่งที่
ไม่มีใครเหมือนเรา นี่คือสมบัติอย่างหนึ่งของประเทศไทย การที่เด็กนักเรียนได้ทำสิ่งเหล่านี้ คือการเรียนรู้และรักษาวัฒนธรรมดั่งเดิมของเขาเขาจะภาคภูมิใจในการเก็บรักษาและพัฒนาวัฒนธรรมขนมประเพณีให้ดำรงคงอยู่ การทำงานของเด็กนักเรียนในแต่ละเรื่องนั้น เขาจะหารือร่วมกันก่อนว่าจะทำอะไร ใครรับหน้าที่อะไร มีการแบ่งงานกันทำ และมีการสร้างกติกาประชาธิปไตยคือร่วมคิดร่วมทำร่วมแก้ปัญหาด้วยกัน แล้วภาคภูมิใจในงานที่สำเร็จ เพราะถือเป็นงานของทุกคน วิถีชีวิตแบบนี้่มีความน่าสนใจมาก เพราะเกิดจากการเอื้อเฟื้อเกื้อกูลช่วยเหลือเจือจุนกันและกัน เคารพกันและกันซึ่งก็คือแนวคิดของประชาธิปไตยนั่นเอง
เราจำเป็นต้องช่วยกันประคับประคองและส่งเสริมให้วิถีชีวิตแบบนี้ดำรงอยู่สืบไปในสังคมไทยของเรา สำหรับตัวเด็กนักเรียนเองนั้น เขาได้ทั้งการฝึกงานด้วยการ learnig by doing เรียนรู้จากการทำงานจริง ได้ทั้งเงินตอบแทนไปพร้อมๆ กับได้เรียนรู้ แต่ที่สำคัญที่สุดคือได้ความสุขทางใจ ความสุขทางใจนั้นเป็นสิ่งที่มีค่ามากกว่าเงินทอง เพราะเป็นความอิ่มเอมใจที่เงินทองซื้อไม่ได้ ดังนั้นถ้าเราทุกคนช่วยกันฝึกเด็กของเราให้มีความรักภาคภูมิใจในท้องถิ่น รักษาศิลปวัฒนธรรม ขนบประเพณี รักษารากเหง้าของตนเองไว้ ก็จะทำให้เกิดความรักและหวงแหนประเทศชาติ แล้วทุกคนจะช่วยกันทำนุบำรุงท้องถิ่นและประเทศชาติให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป ทุกคนจะมีความสุข มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ประเทศไทยของเราก็จะมีความผาสุกมั่นคงยั่งยืน อยู่รอดปลอดภัยก้าวข้าววิกฤตต่างๆ ไปได้ ขอย้ำอีกครั้งว่า ไทยเป็นอู่ข้าวอู่น้ำ เป็นประเทศที่ผลิตอาหารเลี้ยงชาวโลกเรามีผลผลิตที่ได้มาตรฐานเป็นที่ต้องการของตลาดโลก
l ประเด็นสุดท้ายที่ขอกราบเรียนถามคือ จากนี้ไปคุณหญิงจะผลักดัน Coding ต่อไปอย่างไรครับ
คุณหญิงกัลยา : รัฐบาลให้ความสำคัญกับ Coding เพื่อสร้างคนทุกคนให้มีคุณภาพ เพื่อพัฒนาบุคลากรของประเทศ รัฐบาลจึงตั้งให้มี Coding แห่งชาติ โดยรัฐบาลมอบหมายให้ ดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีรับหน้าที่ประธาน Coding แห่งชาติ และจะขยาย Coding ไปให้ครอบคลุมทุกหน่วยงานในกระทรวงต่างๆ โดยจะเชิญผู้แทนจากทุกกระทรวงเข้ามาร่วมเป็นกรรมการคณะทำงาน Coding แห่งชาติ เรามีแนวคิดร่วมกันคือ Coding for all, All for coding นับจากนี้ไปเรามีมติของคณะกรรมการ Coding แห่งชาติ โดยตกลงร่วมกันว่า ผู้บริหารในทุกกระทรวงต้องผ่านการอบรม Coding อาจจะเป็นหลักสูตร 3 ชั่วโมง 6 ชั่วโมง หรือ 18 ชั่วโมง ตามความเหมาะสมของงาน และจะใช้ Coding พัฒนาบุคลากรทุกระดับของประเทศ และในอนาคต ดิฉันจะทำ MOU (ข้อตกลงร่วม) กับกระทรวงมหาดไทย โดยนำ Coding สู่ท้องถิ่น เพื่อแก้ปัญหาต่างๆ เช่น ปัญหาคนตกงานที่กลับถิ่นฐานบ้านเกิดกันมาก เราจะใช้ Coding เพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหาต่างๆ ด้วยเหตุด้วยผล สร้างการคิดวิเคราะห์ เพื่อแก้ปัญหาให้ได้ คิดดี แก้ปัญหาดี ชีวิตดีขึ้น
คุณจะได้พบรายการดีที่ครบครันด้วยสาระและความรู้ รายการ ไลฟ์ วาไรตีออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา 16.00-16.25 น. ทางโทรทัศน์ NBT กดหมายเลข 2และชมรายการย้อนหลังได้ที่ YouTube ไลฟ์ วาไรตี
โปรดอ่านก่อนแสดงความคิดเห็น
1.กรุณาใช้ถ้อยคำที่ สุภาพ เหมาะสม ไม่ใช้ ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่น สร้างความแตกแยกในสังคม งดการใช้ถ้อยคำที่ดูหมิ่นหรือยุยงให้เกลียดชังสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
2.หากพบข้อความที่ไม่เหมาะสม สามารถแจ้งได้ที่อีเมล์ online@naewna.com โดยทีมงานและผู้จัดทำเว็บไซด์ www.naewna.com ขอสงวนสิทธิ์ในการลบความคิดเห็นที่พิจารณาแล้วว่าไม่เหมาะสม โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ทุกกรณี
3.ขอบเขตความรับผิดชอบของทีมงานและผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซด์ อยู่ที่เนื้อหาข่าวสารที่นำเสนอเท่านั้น หากมีข้อความหรือความคิดเห็นใดที่ขัดต่อข้อ 1 ถือว่าเป็นกระทำนอกเหนือเจตนาของทีมงานและผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซด์ และไม่เป็นเหตุอันต้องรับผิดทางกฎหมายในทุกกรณี